Eksperimental fonetika
Qoraqalpogʻistonda eksperimental-instrumental fonetikaning asoschisi: rentgenografiya, palatografiya, spektrografiya va ossillografiya — L. V. Shcherba nomidagi Leningrad laboratoriyasi usullari.
20.09.1942 — 06.04.2015
Abatbay Dauletov
Filologiya fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi. Qoraqalpoq tili tovushlarini birinchi boʻlib asboblar yordamida oʻlchagan va ilmiy tavsiflagan olim.
Biografik film
Akademik Abatbay Davletov haqida biografik film
Film atoqli tilshunos olim, akademik Abatbay Davletovning hayot yoʻli va ilmiy merosiga bagʻishlangan.
Dastlabki yillari: Kegeyli tumanida tugʻilib, ilmga intilib ulgʻaygani.
Ilmiy faoliyati: Leningrad davlat universitetida nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilgani, Fanlar akademiyasi akademigi etib saylangani hamda Qoraqalpoq davlat universitetidagi samarali faoliyati.
Oila va merosi: Mustahkam oilaviy muhit va qoraqalpoq tilshunosligini rivojlantirishdagi ulkan hissasi.
Toʻqqiz unli
A. D. Dauletov qoraqalpoq adabiy tilida 9 unli va 23 undosh fonema borligini isbotladi. Unlilar ikki qatorga boʻlinadi, singarmonizm qonuniga koʻra bir soʻzda faqat bir qator unlilari eshitiladi: balalar, úyler.
«Turkiy tillardagi singarmonizm — hind-yevropa tillaridagi urgʻu yoki tonal tillardagi ton kabi soʻzning asosiy prosodik qonuni: u butun soʻzning unli va undosh tovushlarini qamrab oladi.»
Orqa qator
Old qator
Unlini bosing: uning qatori va turi koʻrsatiladi.
Asosiy ilmiy kashfiyotlar
Qoraqalpoq tilining tovush tizimini ilk bor aniq ilmiy tavsiflab bergan eksperimental-instrumental tadqiqotlar.
9 unli va 23 undosh fonema
Adabiy tilning fonemalar tarkibini isbotladi. «i» va «u» — fonetik diftonglar (ikki fonema birikmasi), q/k va gʻ/g — ikki fonemaning toʻrt koʻrinishi, faringal «h» esa jarangsiz undosh ekanini koʻrsatdi.
Singarmonizm qonuni
Singarmonizmning yagona nazariyasi (1993): turkiy tillarning butun soʻzdagi unli va undoshlarni boshqaruvchi asosiy prosodik soʻz yasovchi qonuni — urgʻu va tonning muqobili.
Lotin alifbosi va imlo
Lotin yozuviga asoslangan qoraqalpoq alifbosi islohotining asosiy meʼmorlaridan biri (1993-yildan), «Qoraqalpoq tili imlo qoidalari toʻplami» (2011–2012) hammuallifi.
Asosiy asarlar
Qoraqalpoq tilshunosligi rivojini belgilab bergan monografiyalar, dissertatsiyalar va darsliklar.
Dissertatsiya / Avtoreferat
Hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining vokalizmi (eksperimental-fonetik tadqiqot)
A. D. Dauletov1972
1972, Dissertatsiya / Avtoreferat
Hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining vokalizmi (eksperimental-fonetik tadqiqot)
Leningrad, LDU — nomzodlik dissertatsiyasi avtoreferati
Monografiya
Qaraqalpaq tilinde singarmonizm
A. D. Dauletov1993
1993, Monografiya
Qaraqalpaq tilinde singarmonizm
Nukus
Dissertatsiya / Avtoreferat
Hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining tovush tizimi
A. D. Dauletov1994
1994, Dissertatsiya / Avtoreferat
Hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining tovush tizimi
Olmaota, Qozogʻiston FA Tilshunoslik instituti — doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati
Oliy taʼlim uchun darslik
Házirgi qaraqalpaq tili. Fonetika
A. D. Dauletov1994
1994, Oliy taʼlim uchun darslik
Házirgi qaraqalpaq tili. Fonetika
Nukus
Monografiya
Házirgi qaraqalpaq ádebiy tiliniń seslik dúzilisi
A. D. Dauletov1995
1995, Monografiya
Házirgi qaraqalpaq ádebiy tiliniń seslik dúzilisi
Nukus
Toʻplam / kitob tahriri
Qaraqalpaq tili imla qaǵıydalarınıń jıynaǵı
A. D. Dauletov2012
2012, Toʻplam / kitob tahriri
Qaraqalpaq tili imla qaǵıydalarınıń jıynaǵı
Nukus, «Bilim»
Oila va shajara
Frontchi paxtakor Daulet Palimbetovdan — akademikka, uning ilmiy va pedagogik anʼanasini davom ettirayotgan farzandlari va nevaralarigacha.
Akademikning otasi
Daulet Palimbetov
Ulugʻ Vatan urushi faxriysi, brigadir, dehqon-paxtakor (Xalqobod, Kegeyli tumani)
AO
Akademikning onasi
Akademikning onasi
Rafiqasi
Mirzagul Tilevova
Oliy toifali fizika va matematika oʻqituvchisi, Nukus shahri maktablari
DQ
Katta oʻgʻli
Dauletov Qalniyaz
Fizika-texnika fanlari nomzodi, dotsent; Berdaq nomidagi QDU kafedra mudiri va texnika fakulteti dekani
DP
Oʻrtancha oʻgʻli
Dauletov Polat
Davlat xizmatchisi; Qoraoʻzak tumani hokimi oʻrinbosari
DM
Kenja oʻgʻli
Dauletov Maxmud
Dehqon-fermer xoʻjaligi rahbari
Hamkasblari va shogirdlari xotiralari
«Akademik Abatbay Dáwletovtıń ómiri hám ilimiy-pedagogikalıq xızmeti»
Akademikning hayoti va ilmiy-pedagogik faoliyati haqida sharh maqola: Xalqoboddagi bolaligi, Nukusdagi tahsili, Kiyev va Leningraddagi stajirovkalari, nomzodlik (1972) va doktorlik (1994) dissertatsiyalarini himoya qilishi, akademik etib saylanishi (1995), Berdaq nomidagi …
M. Qudaybergenov, Q. PaxratdinovFilologiya fanlari doktori, professor; filologiya fanlari nomzodi, dotsent
«Birge ótken jaslıǵımız»
Sinfdoshi va bolalikdagi doʻstining Xalqoboddagi birga oʻtgan maktab yillari, ilk ustozlar va boʻlajak akademikning yoshligi haqidagi xotiralari. Toʻliq matni 2012-yilgi yubiley toʻplamida chop etilgan. Saytga joylash uchun matnni boshqaruv panelidagi …
Tilevbay HamzeyevAkademikning sinfdoshi va bolalikdagi doʻsti, Xalqobod
«Qaraqalpaq til iliminiń sárkardası»
Tarix-filologiya fakultetidagi kursdoshlari (1964-yil bitiruvchilari) talabalik yillarini va oʻz safdoshining qoraqalpoq tilshunosligi choʻqqilariga qadar bosib oʻtgan yoʻlini eslaydi. Toʻliq matni 2012-yilgi yubiley toʻplamida chop etilgan. Saytga joylash uchun matnni boshqaruv …
R. Usnatdinova, O. Orazimbetova, A. AtajanovAkademikning kursdoshlari, Qoraqalpoq davlat pedagogika institutining 1964-yilgi bitiruvchilari